Thursday, April 26, 2007

वादळवेडी

वादळवेडी विस्मयकर ही दीर्घकुंतली जात

कधी वणव्याच्या मुकुटावरती तुरा होऊनी फ़िरे
देवघरातील होते केव्हा मंद शांत फ़ुलवात

कधी पतीस्तव सती होऊनी सरणावरती चढे
कधी जारास्तव विश्व जाळूनी घुसते वनवासात

तीर्थरुप ही कधी वाहते अमल जान्हवीपरी
कधी खिडकीतूनी मांसल हिरव्या नजरेची बरसात

नागिण होऊनी कुठे टाकते कालकुटाच्या चुळा
कुठे प्रकटतो हिच्याच देही इश्वरतेचा हात

उषा होऊनी कधी करितसे प्रतिभेची लावणी
कधी शालूसम नेसून बसते ही अवसेची रात

हसणे रुसणे कधी दावते दवबिंदूची कुळी
कधी खडकावर कठोरतेने करी लीलया मात

ही रसरंगित करी सुगंधित जीवन म्हणती जया
हीच ठेविते फ़ुटकळ मरणे किनखापी बटव्यात

सहानभूती

उभे भवती प्रासाद गगनभेदी
पथी लोकान्ची होय दाट गर्दी
प्रभादिपान्ची फ़ुले अन्तराळी
दौलतीची नित चालते दिवाळी
कोपर्याशी गुणगुणत अन अभन्ग
उभा केव्हाचा एक तो अपन्ग
भोवतीचा अन्धार जो निमाला
ह्रदयी त्याच्या जणु जात आश्रयाला
जीभ झालेली ओरडूनी शोश
चार दिवसान्चा त्यात ही उपास
नयन थिजले थरथरती हात पाय
रुप दैन्याचे उभे मुर्त काय ?
कीव यावी पण तयाची कुणाला
जात उपहासुनी पसरल्या कराला
तोची येइ कुणी परतूनी मजुर
बघूनी दिना त्या उभारुनी उर
म्हणे राहीन दीन एक मी उपाशी
परि लाभु दे दोन घास त्यासी
खिसा ओतुनी त्या मुक्या ओन्जळीत
चालू लागे तो दिन बन्धू वाट
आणी धनिकान्ची वाहने पथात
जात होती ती आपुल्या मदात.

म्हणेन

समज-रंग जळत्या सोन्याचा
हो.उनि मी मद्यामधि भरलो
समज मी काजळ होऊन
नायकिणींच्या नयनी शिरलो

समज जरी भ्रमरपणाने
रसगंधाचे प्यालो दहिवर
अशातशांच्या सराईत वा
समज टेकलो या रस्त्यावर -

असेल साहस या सर्वातुन
दुर्बळतेला करावयाचे
मरणाच्या छायेमधि अथवा
थोडे जादा जगावयाचे.

असेल हेही असेल तेही
वा मातीची फ़क्त उधाणे
असेल अथवा पोकळतेवर
विणावयाचे रंगीत गाणे.

असेल काही - पण पलिकडचा
मी जर तुजला दिसलो नाही
म्हणेन परिचय झाला अपुला
परंतु ओळख झाली नाही.

पुनव

आज कार्तिकी पुनवेवरती
श्वेतकमल तव समीपतेचे
फ़ुलले आहे
कलहंसापरि हास्य रेशमी
संगमरवरी या स्तंभावर
बसले आहे.

अवकाशातील निळ्या रुपेरी
कळीकळीवर
आर्त तुझ्या द्रृष्टीतिल पडले
आहे दहिवर.

मंदोत्कट वाऱ्याने लहरत
अशब्द हो.उनि अवघडलेली
झाडे हलती
त्या पर्णांतुनि तव शब्दांपरि
पराग काही चंद्रफ़ुलांचे
खाली गळती.

तुझेपणाचे रुप दावण्या
दूरपणातुन
आज जाहले विलग चांदणे
चंद्रापासून.

निराकार

या दु:खाला नाही आकार
नाही रंग नाही नाव -
ते आहे माझे
पण मी नाही ओळखत त्याला
आणि नसशिल ओळखत तूही
मला माहित आहे इतकेच -
तुझा रुपेरी रथ दूर जात असता
या क्षितिजावर जो तरंगत होता
निळापांढरा मेघ
त्या मेघातच जन्म झाला या दु:खाचा
आणि त्या मेघाप्रमाणेच
ते फ़िरते आहे आकाशाच्या पोकळीत
शोधीत स्वत:साठी
एखादे नाव , एखादी रेषा -
एखादी आकृती.

नाही...

काही बोलायचे आहे
पण बोलणार नाही
देवळाच्या दारामध्ये
भक्ति तोलणार नाही

माझ्या अन्तरन्गात गन्ध
कल्प्कुसुमन्चा दाटे
पण पाकळी तयाची
कधी फ़ुलणार नाही

नक्षत्रान्च्या गावातले
मला गवसले गुज
परि अक्षरान्चा सन्ग
त्याला मिळणार नाही

मेघ जाम्भळा एकला
राहे नभाच्या कडेला
त्याचे रहस्य कोणाला
कधी कळणार नाही

दूर बन्दरात उभे
गलबत रुपेरी
त्याचा कोश किनारयास
कधी लाभणार नाही

तुझ्या क्रुपाकटाक्षाने
झालो वण्व्याचा धनी
त्याच्या निखारयात तुला
कधी जाळणार नाही

कोलंबसाचे गर्वगीत

हजार जिव्हा तुझ्या गर्जु दे, प्रतिध्वनीने त्या समुद्रा, डळमळु दे तारे
विराट वादळ हेलकावु दे पर्वत पाण्याचे ढळु दे दिशाकोन सारे

ताम्रसुरा प्राशुन मातु दे दैत्य नभामधले, दडु द्या पाताळी सविता
आणि तयांची अधिराणी ही दुभंग धरणीला, कराया पाजळु दे पलिता

की स्वर्गातून कोसळलेला, सूड समाधान मिळाया प्रमत्त सैतान
जमवुनि मेळा वेताळांचा या दरियावरती करी हे तांडव थैमान

पदच्युता, तव भीषण नर्तन असेच चालु दे फुटु दे नभ माथ्यावरती
आणि तुटु दे अखंड उल्का वर्षावत अग्नी नाविका ना कुठली भीती

सहकाऱ्यांनो, का ही खंत जन्म खलाशांचा झुंजण्या अखंड संग्राम
नक्षत्रांपरी असीम नीलामध्ये संचरावे, दिशांचे आम्हांला धाम

काय सागरी तारु लोटले परताया मागे, असे का हा आपुला बाणा
त्याहुन घेऊ जळी समाधी सुखे कशासाठी, जपावे पराभूत प्राणा?

कोट्यवधी जगतात जीवाणू, जगती अन् मरती जशी ती गवताची पाती
नाविक आम्ही परंतु फिरतो सात नभांखाली निर्मितो नव क्षितिजे पुढती

मार्ग आमुचा रोधू न शकती ना धन ना दारा घराची वा वीतभर कारा
मानवतेचे निशाण मिरवू महासागरात, जिंकुनी खंड खंड सारा

चला उभारा शुभ्र शिडे ती गर्वाने वरती, कथा या खुळ्या सागराला
"अनंत अमुची ध्येयासक्ती अनंत अन् आशा किनारा तुला पामराला!"